Դու այնքան բարձրահասակ էիր: Եվ քո կողքին հատկապես իմ 1,55-ը չէր երևում: Ինչպես չէր երևում սիրունիկ դեմքս քո կատարյալ դեմքի կողքին: Եվ ընդհանրապես` տղամարդը չի կարող քեզ պես գեղեցիկ լինել: Դու պարզապես իրավունք չունեիր այդքան գեղեցիկ լինել: 

Ես այնքան վստահ էի, որ գեղեցիկ եմ, բայց քո հայտնվելուց հետո ես այլևս հիացմունքով չէի նայում հայելու միջից ինձ նայող մի բուռ անվստահությանը: Եվ որքան էլ դու կրկնեիր, որ քո արքայադուստրն եմ, ես գիտեի, որ բավարար լավը չէի քեզ համար: Եվ երբեք էլ չէի լինի:

Դու գրկում էիր ինձ, երկար մատներով մի կողմ քաշում մազափունջս, համբուրում ականջներս և ինչ-որ ծիծաղելի հիմարություն շշնջում: Եվ ես այլևս չէի մտածում, թե աշխարհում գուցե մեզնից բացի այլ մարդիկ կան: Չէ՞ որ ես ունեի իմ անձնական տիեզերքը, որտեղ դեմ չէի մոլորվել ու այլևս չվերադառնալ: Քո թիկունքի տիեզերքում ես կորցնում էի ինձ և դառնում մի գալակտիկա սեր: 

Ես կարող էի մի ամբողջ կյանք անթարթ նայել քեզ ու խորտակվել քո աչքերի երկինքներում: Բայց երբ տեսնում էիր, թե ինչպես եմ նայում քեզ, սայթաքում էի քո ամպերից ու ծիծաղելով այլ կողմ նայում: Ես չէի ուզում խոստովանել, որ գեղեցիկ էիր այնքան, որ դառնալով ապառնի նախանձում էի անցյալ ինձ: Եվ ատելով բաժանվում էի քեզնից` ձգտելով անգիրել կատարյալ դիմագծերդ մտքումս և փոխադրել գիշերային բաժանման մթության մեջ: 

Դու գիտեիր, որ խենթացնող էիր: Եվ հավատում էիր, երբ ասում էի, որ չկա ավելի սարսափելի բան, քան սեփական անզուգականությունը գիտակցող տղամարդը: Գրողը քեզ տանի, դու ամենասարսափելի բանն էիր, որ կարող էր պատահել ինձ հետ: Գրողը քեզ տանի միլիոն կիլոմետր հեռու, դու իմ հանդարտ օրերի թշնամին էիր, իմ չընթերցած գրքերի ու չդիտած ֆիլմերի ափսոսանքի հանրահաշվական բազմապատկումը հարյուր հազարի: Ես ափսոսում էի, որ անցնի հինգ միլիոն տարի, ես չեմ հագենա քո ներկայությունից պարզապես որովհետև դու ամենագեղեցիկ տղամարդն էիր արևների վրա:

Ես չէի հասկանում, թե այդ ինչ ֆենոմենալ աննորմալություն էր, որ քո կողքին մարմինս հակառակվում էր եղանակին. թե շոգ էր, պիտի մրսեի; պիտի շոգեի, թե ցրտեր: Եվ դու ծիծաղում էիր, քո այն հրեշային գեղեցիկ հայացքով նայում վրաս և ձեռքդ մեկնելով ինձ դեպի քեզ քաշում: Ես չէի կարողանում հաշվել, թե որքան դեռ պիտի դիմանամ: Եվ արդեն երազում էի հանձնվելու մասին: Ես երազում էի, որ ինչ-որ տարերային աղետ խլեր քեզնից քո գեղեցկությունն ու քեզ ընդմիշտ ինձ հետ կապեր:

Դու դարձար այն հեղաշրջող աղետը, որ առհավետ խլեց ինձնից իմ ինքնավստահությունն ու ստիպեց գլուխս առած փախչել դեպի տարերային տգեղությունները, որովհետև լավ է լինել  տիեզերք փոշու կույտերի մեջ, քան աննշան փոշու հատիկ` տիեզերական գլուխգործոցի կողքին:

Ասում են՝ երջանկությունը գրեթե անհասանելի բան է: Այդ դեպքում մենք ի՞նչ ունեինք, եթե ոչ երջանկություն: Մենք միմյանց ունեինք, և դա մեզ բավարար էր: Երևի մոռացել ես, թե ինչպես էի առավոտյան արթնանալիս մոտենում տաք մարմնիդ ու համբուրում այնտեղ, որտեղ պարանոցդ սկսվում էր: Ականջիդ բարի լույս էի շշնջում, իսկ դու մի ձեռքով ավելի էիր մոտեցնում մարմինս մարմնիդ ու քնկոտ ձայնով, որ առավոտյան հատկապես բամբ էր դառնում, ասում էիր, որ այսօր մեր կյանքի լավագույն օրն է: Եվ այդպես ամեն օր:

Մենք հանդիպել էինք այն ժամանակ, երբ երկուսս էլ կանգնած էինք կամրջին. ես ցատկում էի, դու նույնպես: Բայց մենք նախընտրեցինք միասին ցատկել երջանկության հորձանուտն ու լրացնել այն, ինչ չունեինք երկուսս էլ: Մեզ ընդամենը պետք էր մեկը, ով կլիներ մեր կողքին ու չէր դավաճանի: 

Մեր փոքրիկ տունը մեր երջանկության ամրոցն էր, իսկ քաղաքը, որտեղ բոլորը շտապում էին ու չէինք հասնում, ես ու դու վայելում էինք շենքերի գույներն ու փողոցների սառնությունը: Դու ինձ համար գրքեր էիր գնում, տասնյակ գրքեր սիրո մասին: Նույն գրքերից գնում էիր և քեզ համար, և մենք քաղաքի տարբեր անկյուններում կարդում էինք միևնույն գիրքը: Մենք նաև կրում էինք նույն հագուստը: Եվ ցանկանում էինք միևնույն բանը՝ լինել երջանիկ: 

Ամեն առավոտ դու իջնում էիր մեր շենքի տակ գտնվող հացատուն ու ինձ համար տաք կարկանդակներ էիր բերում, մինչդեռ ես սուրճ էի պատրաստում: Մենք նստում էինք խոհանոցի կլոր սպիտակ սեղանի շուրջն ու թերթ էինք կարդում: Մենք կարդում էինք միևնույն թերթի միևնույն հոդվածը: Դու սիրում էիր մերսել ոտնաթաթերս, որ միշտ բոբիկ էին: Իսկ ես սիրում էի քեզ ծաղիկներ նվիրել: Դու ջութակ էիր նվագում քաղաքի առևտրի տներից մեկում, իսկ ես սովորական ծաղկավաճառ էի, որ արբում էր ծաղիկների ու քո բույրից: 

Մենք լուսանկարվում էինք. քաղաքի ամեն հատվածում մենք մի լուսանկար ունեինք, որոնք փակցնում էինք պատերին ու զարդարում ամանորյա լույսերով: Երեկոյան միասին լոգանք էինք ընդունում, ապա ընթրիք պատրաստում: Երբեմն ինձ ասում էիր հագնել իմ տոնական կարճ զգեստն, ու մենք իտալական ռեստորան էինք գնում: 

Աշուն էր, երբ իմացա, որ հայր ես դառնալու: Աշխարհը կարծես քեզ տված լինեին: Ծննդաբերելիս ես մահացա: Եվ կիսվեց մեր երջանկությունը: Դու հիմա մեր որդու հետ ես, իսկ ես երազում էի դուստր ունենալ: Դու հիմա դուստր չունես, և կիսվել է քո երջանկությունը:

Երբ մենք փողոցով քայլում էինք, մարդիկ ապշահար մեզ էին նայում: Նրանք չէին նկատում ոչ իմ երջանիկ ժպիտը, ոչ քո հպարտ հայացքը. նրանք աչքերը չորս էին անում ու նայում էին մեզ: Ես սիրում էի քեզ, և դու ինձնից ուղիղ 28 տարով մեծ էիր: 

Դու կարող էիր լինել իմ հայրը, իսկ եթե ջանք գործադրեիր, անգամ պապը, բայց դու իմ կյանքի՝ բոլոր առումներով մեծագույն սերն էիր: Դու բարձրահասակ էիր, թիկնեղ, ալեխառն մազերով, քեզնից ծխախոտի ու կոնյակի հոտ էր գալիս, և ես խենթանում էի քո ձայնի համար: Այն սովորականից մի քանի տոն ցածր էր, և խառնվելով ծխախոտի ու տարիների ազդեցության հետ՝ դարձել էր ինձ համար ամենագեղեցիկն աշխարհում: Ինձ համար դու աշխարհի միակ տղամարդն էիր, իմ ծերուկը, իմ լավագույնը:

Դու իմ դասախոսն էիր: Բանասիրության դասախոսը. միշտ գրագետ խոսող, խիստ հայացքով: Դու երկար մատներ ունեիր, մի-փոքր կնճռոտ, իսկ ձեռքերդ պատված էին խիտ մազերով: Ամիսներ անց ես բացահայտեցի, որ կուրծքդ նույնպես մազոտ է. ես խենթանում եմ փարթամ մազածածկույթի համար, հատկապես երբ այն քոնն էր: Դու ամուսնական մատանի էիր կրում, որ տարիների ընթացքում վրադ մեծացել էր, բայց դու միևնույն է կրում էիր այն: Այն մի-փոքր խամրել էր: Ինչպես կնոջդ առողջությունը: Ես չգիտեի, որ նա ամիսներ շարունակ հիվանդանոցում էր: Ամեն օր դու երկու նարինջ դրած պայուսակիդ մեջ այցելում էիր նրան, բայց նա հազիվ էր քեզ ճանաչում, երբեմն աչքերը թույլ բացում էր, նայում քեզ, մի-փոքր ժպտում, ապա կրկին քնում: Դու նարինջները դնում էիր սեղանին ու հեռանում: Մի օր նա մահացավ: Եվ դու դադարեցիր նրան նարինջներ տանել: 

Ես չհասկացա էլ, թե ինչպես հասարակ ուսանողուհուց վերածվեցի սիրուհուդ: Թերևս սիրուհին կոպիտ է ասված. այդ ժամանակ դու ազատ էիր: Գոնե ֆիզիկապես: Դու սկսեցիր ինձ համար բանաստեղծություններ ընթերցել ու մազերս սանրել: Իսկ ես քեզ համար նարնջի թեյ էի պատրաստում ու երկու գդալ շաքարավազ ավելացնում՝ նախապես համբուրելով բաժակդ: Ես ուզում էի, որ բույրս տարածվի բնակարանիդ մեջ, և գրքերդ բուրեն ինձնով, և անկողինդ, և բաժակներդ: Եվ համբուրում էի բաժակներդ, ապա նաև շրթունքներդ: Դեմքիդ մազածածկույթը ծակում էր մարմինս, բայց դա ինձ դուր էր գալիս: Երբ գլուխս դնում էի կրծքիդ ու լսում սրտիդ աշխատանքը, շնորհակալություն էի հայտնում կնոջդ: Նա երևի դեռևս սպասում էր նարինջներին, բայց դա ինձ չէր հուզում: 

Գրքերիդ մեջ միշտ չուղարկված նամակներ էին. երբ զայրանում էիր, վիճելու փոխարեն նամակներ էիր գրում ու դնում գրքերի մեջ: Եվ երբեմն մոռանում էիր կերակրել ձկներին: Ես դա անում էի քո փոխարեն: Դու սիրում էիր հարդուկել զգեստներս. ասում էիր, որ այդպես ավելի մոտ ես լինում ինձ: Իսկ ես այդ ընթացքում հին լուսանկարչական սարքով նկարում էի քեզ և կծոտում ձեռքերդ: Ես այնքան էի սիրում քեզ: 

Մարդիկ ապշահար նայում էին մեզ, մտքում ինձ անբարոյական, իսկ քեզ այլասերված պիտակելով: Նրանք չգիտեին, որ լույսերը հանգչելուց հետո մենք մոռանում էինք ամեն տարիք ու կարգավիճակ: Նրանք չգիտեին, որ թե հնարավոր լիներ, ես կնախընտրեի, որ դու թեկուզ իմ հայրը կամ պապը լինեիր, միայն թե լինեիր իմ կյանքում: Նրանք չգիտեին, որ ես կախվածություն ունեի քեզնից ու քո մատներից, քո մազերից, քո ծխախոտից, քո կոնյակից: Նրանք չգիտեին, թե այդ ինչ բան է անիծել ժամանակն ու հանգամանքները, անիծել իրերի դասավորությունը և Աստծուց միայն քո առողջությունը խնդրել: Նրանք չգիտեին, որ հնարավոր է երազել միանգամից 28 տարով մեծանալու մասին:

Ես չգիտեմ, թե ինչպես ստացվեց, բայց մի օր դու որոշեցիր ինձ հեռացնել քո կյանքից: Դու հարդուկում էիր ծաղկավոր զգեստս, որ ինքդ էիր նվիրել ինձ: Երբ հարդուկը մի կողմ դրեցիր և մոտեցար ինձ համբուրելու, այն այրեց զգեստս: Դու զայրացար, փրփրեցիր, սկսեցիր հայհոյել ինձ և ձեռքիցս քարշ տալով ինձ վռնդեցիր տանից: Ես չհասկացա, թե ինչ կատարվեց, որտեղ սխալվեցի, բայց էլ երբեք չտեսա քեզ: 

Անցան տարիներ: Մինչև այսօր ես որդուս հետ ամեն չորեքշաբթի այցելում եմ քեզ ու գերեզմանիդ երկու նարինջ եմ դնում:

Դու երևի շատ էիր սիրում նարինջներ:

Մարդիկ հազարավոր պատմություններ են գրել առաջին սիրո մասին, որոնք, մյուս մարդկանց կարծիքով, հեքիաթներ են: Մենք էլ էինք այդպես կարծում, մինչև չհանդիպեցինք միմյանց: Գուցե մենք էլ լավ հեքիաթասացներ էինք, գուցե` անչափ միայնակ ու մենակ: Կամ էլ գուցե չափից դուրս երիտասարդ էինք, ու մեզ պարզապես անհրաժեշտ էր հավատալ ինչ-որ բանի: Մենք ընտրեցինք միմյանց, բայց քանի որ չափից դուրս երիտասարդ էինք, չէինք մտածում, որ կյանքում հեքիաթները հազվադեպ են հանդիպում, երբեմն դա լինում է առաջին ու վերջին անգամ: 

Մենք խենթի պես սիրում էինք միմյանց, համբուրվում ու վիճում, միմյանց վրա բղավում, ապա սլանում ու սիրով զբաղվում: Դու սիրում էիր պատռել հագուստներս, իսկ ես` մեջքիդ վրա վերքեր թողնել: Եվ մեր խենթ սիրո հետևանքով ես միշտ շարֆեր էի կրում: Դու երբեմն հարվածում էիր ինձ, իսկ ես ատամներս սրում էի ու արյուն անում թիկունքդ: Ես խանդում էի քեզ անգամ ծեր տիկնանց հանդեպ, իսկ դու, երբ քայլում էինք փողոցում, կսմթում էիր ձեռքերս, երբ մի-փոքր երկար էի նայում ուրիշներին: Ես մանկաբար ժպտում էի քեզ ու կանգնում ոտքիդ: Դու քաշում էիր մազերս, իսկ ես աչքերս արցունք էի կապում ու շրթունք անում: Դու ավելի էիր մոտենում ինձ ու կծելով շրթունքս ամուր գրկում ու ականջիս նուրբ խոսքեր շշնջում: Ես խենթանում էի քեզ համար, ու թե հարուստ լինեի, քեզ համար ողջ տիեզերքը կգնեի: 

Դու ոգևորված խոսում էիր այն մասին, թե ինչպես եմ ճերմակ զգեստ հագած քո կինը դառնալու, իսկ ես փնթփնթում էի, որ պատրաստել չգիտեմ: Դու զայրացկոտ նայում էիր ինձ ու հրամայում հենց այսօրվանից փակվել խոհանոցում ու ապագա ամուսնուդ համար ուտելիք պատրաստել սովորել: Ես խորամանկ նայում էի քեզ ու ասում, որ քեզ համար ավելի լավ առաջարկ ունեմ. կանգնում էի դիմացդ, մերկացնում ոսկրոտ ուսերս ու փարթամ կուրծքս ու նայում ուղիղ աչքերիդ մեջ: Մենք սկսում էինք մեր մշտական խաղը` անթարթ նայել միմյանց աչքերին: Մի քանի րոպեից մենք արդեն պարտված էինք լինում և հաղթում էինք միմյանց հատակին, անկողնում, խոհանոցի սեղանին, պատերին, առաստաղին, որտեղ հնարավոր էր ու անհնար: 

Մենք մի փոքրիկ պայմանավորվածություն ունեինք. ինչ էլ պատահեր, որքան էլ ատեինք միմյանց, եթե այնպես ստացվեր, որ մենք բաժանվենք, ամեն տարի առաջին ձյան գալստյան հետ պետք է հանդիպեինք քաղաքի հրապարակում: Այնպես էր ստացվում, որ ամեն տարի մինչև կգար առաջին ձյունը, մենք վիճած էինք լինում, և առաջին ձյունը մեզ տարիներ շարունակ փրկում էր:

Հիշում եմ այն գարունը: Ծառերը սկսել էին ծաղկել, և մենք արդեն հեռու պահարաններում էինք տեղավորել տաք հագուստն ու կոշիկը: Այգիները ծածկվում էին փափուկ խոտով, իսկ կանայք պատրաստվում էին ամռան սկզբին մայրանալուն: Իմ ստամոքսում դեռ թիթեռնիկներ էին պարում: Դու սովորականի պես ուժեղ բռնում էիր ձեռքս փողոցն անցնելիս, իսկ վերելակներում մատներդ անամոթաբար ներս էիր մտցնում հագուստիս տակ ու արձակում կրծքկալս: Ես հայհոյում էի քեզ, իսկ դու հայհոյանքս իրականության էիր վերածում վերելակում, տանիքին, գետի ափին ու սարի գագաթին: 

Այն գարնանը դու սովորականից ավելի գեղեցիկ էիր. ամուր ձեռքերդ ավելի ուժեղ էին դարձել, իսկ ընդգծված երակներովդ երիտասարդություն էր հոսում: Կանայք ցանկասիրաբար նայում էին լայն թիկունքիդ ու բարձր հասակիդ, իսկ ես ամուր սեղմում էի ձեռքդ ու եղունգներս մխրճում եղունգներիդ տակ: 

Այն գարնանը դու մահացար: Չբոլորած 28 տարիդ` մահացար, երբ մեկը` հարբած ու ամենակարող, կարմիր լույսի տակ վրաերթի ենթարկեց մեզ: Դեմքիս սառեց ժպիտս, ու ես քեզ մինչև վերջ չպատմեցի, թե ինչպես են վարդագույնից կարմիր ստանում: Իմ վարդագույն սիրուց մնաց կարմիր պատած փողոցն ու քո անշնչացած մարմինը: Դու այդպես էլ չիմացար, թե ինչպես են վարդագույնից կարմիր ստանում, իսկ ես այդպես էլ չսովորեցի կարմրից անցնել վարդագույնի:

Այսօր տարվա առաջին ձյունն է եկել: Ես քաղաքի հրապարակում եմ: Դու կրկին չկաս: Գրողը տանի, դու չկաս...

Այսօր մեր ամուսնության օրն է: Անցել է 14 տարի: Մենք երիտասարդ ու միամիտ, լի հույսերով ու համոզմունքով, որ աշխարհը մեր ոտքերի տակ է, իսկ մենք` թագավոր: Մեր համատեղ կյանքի ամեն տարին կաթիլ առ կաթիլ խլեց մեզնից մեր ինքնավստահությունը, իսկ սերը, որ թվում էր, թե անհաղթահարելի ու անսահման է, մի տեսակ մարեց, ինքներս էլ չհասկացանք, թե ինչպես: Գուցե մեզ բաժանեց ձվածեղի տարբեր տեսակները սիրելն ու դրա համար առավոտյան կռիվ անելը, գուցե երբեմն կեղտոտ մարմնավաճառների մոտ քո վազելը, գուցե այն մեկ անգամը, երբ հանդիպեցի նախկինիս ու համբուրեցի նրա ձեռքերը: Կամ գուցե այն, որ այս 14 տարվա ընթացքում այդպես էլ չսովորեցի գծով արդուկել տաբատներդ: Չսովորեցի նաև ճիշտ կապել փողկապներդ: Թեև պարտավոր էի: 

Այսօր մեր համատեղ կյանքի 14-րդ տարին լրացավ: Մենք արդեն հասուն ու միամիտ, մեր դատարկ հույսերով ու աչքերի տակ պարկերով, ձեռքերի վրա կնճիռներով ու ճաքերով, հազիվ ձգվող ժպիտներով ու ցավեցող մեջքով: Նախկինում միմյանց մեջքով էինք թեքվում ու քնում միայն երբ նեղանում էինք իրարից, իսկ հիմա չենք էլ պատկերացնում, որ այդ դիրքից բացի այլ դիրք կա քնելու: Ես իհարկե վստահ եմ, որ երբ հանդիպում ես նրան ու «աշխատավայրում չափից դուրս շատ աշխատանք լինելու պատճառով» գիշերում նրա տանը, թեքվում ես դեմքով դեպի նա, անգամ գրկում այնպես, ինչպես ինձ` մեր համատեղ կյանքի առաջին տարիներին: Բայց անկեղծ ասած ինձ այնքան էլ չի հուզում, թե ում հետ, երբ, որտեղ և ինչու: Ես այդ «ինչուները» քեզնից էլ լավ գիտեմ:

Թե բախտս չբերի այնքան, որ այսօր «աշխատավայրում չափից դուրս շատ աշխատանք» չլինի, և դու շուտ գաս տուն և հիշելով, որ այսօր մեր ամուսնության օրն է` ինձ մի փունջ կարմիր վարդ բերես, ստիպված եմ լինելու ժպտալ ու խաբել, թե քո նվերը վաղը կտամ: Հետաքրքիր է, որ ժպտալու պատճառով կնճիռներ այդպես էլ չառաջացան մեր դեմքին: Եվ իմ ամեն «մենք պետք է խոսենք»-ին դու այդպես էլ չսովորեցիր «դու ամեն ինչ չափազանցնում ես»-ից բացի այլ պատասխան տալ:

Իսկ գիտե՞ս ինչ, թե այսօր բախտդ չբերի, և «աշխատավայրում չափից դուրս շատ աշխատանք» չլինի, և դու շուտ գաս տուն, ես վերջապես կասեմ քեզ, որ երբեք էլ չեմ սիրել կարմիր վարդեր:

Իմ քաղաքի արևները, որ ծագել են անամոթաբար ու քուն մտել` անսովորաբար, ինձ սիրել են հենց սկզբից: Եվ կողքիս են եղել իմ ծննդյան առաջին պահից` շոգ ու լուռ հուլիսյան մի տաք օրվանից: Բայց արի ու տես, որ արևալի աղջնակը, որ ապրում էր իմ մեջ, պիտի մարեր քեզ հանդիպելուց հետո:

Դու մեր քաղաքի ամենագեղեցիկ երիտասարդներից էիր, իսկ ես հազիվ էի նշմարվում լիքն ամբոխների մեջ: Մենք, որ ապրում էինք մեր քաղաքի տարբեր ծայրերում, նույն անունով մայրեր ունեինք: Եվ դա էր մեր միակ նմանությունը: Ծիծաղելի է: 

Ծիծաղելի է, բայց ես` աննշան ու թախծոտ մի աղջնակ, կարողացա գրավել քո ուշադրությունը: Դու նայեցիր, ես նայեցի, դու ժպտացիր, ես գլուխս իջեցրի: Այդ պահից ես քոնն էի: Եվ դու ուրախ էիր: Ում էլ պատմեի, որ դու` մեծն երիտասարդը, ինձ տարբերել ես հսկա ամբոխից, կծիծաղեր ու մի բան էլ` կծաղրեր ինձ: Ուստի ես լուռ էի, ինչպես այն վարագույրները քո ընկերոջ տանը: Թավշե, մուգ կարմիր գույնի վարագույրների հետևում դու մի անգամ ասացիր, որ սիրում ես ինձ: Ես գլուխս իջեցրի: Այդ պահից ես ես չէի: Ու ոչ էլ քոնն էի արդեն: Իմ կարմրած այտերը մատնեցին պարտությունս, և դու տիրեցիր ինձ: Առաջին ու վերջին անգամ: Ոչ, ես դեմ չէի: Գուցե եթե հասկանայի ինչն ինչոց է, գլուխս առնեի ու փախչեի, բայց չհասկացա կամ էլ չցանկացա հասկանալ: 

Քո ընկերոջ տան վարագույրներն իմացան իմ պարտության և քո հաղթանակի մասին, իսկ դու լուռ հագնվեցիր, համբուրեցիր ճակատս ու ինքնասեր ժպիտը դեմքիդ հեռացար: Այդ օրվանից մեր քաղաքի արևները մոռացան ինձ: Եվ ես մնացի այնտեղ` մուգ վարագույրների հետևում:

Ամեն ցերեկ կամ երեկո մենք բարևում էինք իրար: Դե միշտ այդպես է. դուք ապրում եք նույն բակում և արդեն իսկ ինչ-որ ընդհանուր բան ունեք: Հատկապես երբ ապրում եք կողքի մուտքերում, այն էլ` վերջին հարկում:

Անցնում էինք, բարևում, ես աննշան ժպտում էի, քանի որ միշտ էլ անզուսպ եմ եղել զգացմունքներիս մեջ: Դու՞: Դու ուրիշ դեպք էիր. լուրջ, բայց ինձնից էլ խելագար: Բարևում էինք իրար, մինչդեռ ոչ ոք չգիտեր, որ վաղ առավոտյան, երբ կատուները թաթերն են լպստում, հարբեցողներն էլ հուսահատաբար շշի միջից ցնդած օղի շնչում, մենք բարի լույս էինք մաղթել միմյանց:

Մարդիկ ատում են զարթուցիչները, քանի որ գիշերները հագեցած կյանք են վարում և դժկամորեն իրենց անկողին նետում այն ժամանակ երբ պետք է արթնանան: Ես գիշեր չէի տեսնում, քանի որ արևի մայր մտնելուց հետո անկողնում արևածագին էի սպասում:

Արևածագին, երբ մոթելներից օգտագործված պահպանակներ են դուրս տանում, իսկ հյուրանոցներից` թանկարժեք կանանց, ես արթնանում էի և վազում լոգարան: Ուշադիր զննում էի որովայնս, չափում այն և հանգստացած շունչ քաշում. հղի չէի: Ինքս ինձ համոզել էի, որ հեռուստացույցով երևացող մանկահասակ մայր-աղջիկները հղիանում են սիրահարվելուց: Այդպես է` սիրահարվեցիր, և ահա մի քանի շաբաթ անց հղի ես: Եվ երբ դու ծիծաղում էիր այդ համոզմունքիս վրա, ես անկեղծորեն նեղանում էի և դասագրքերով լի պայուսակով հարվածում գլխիդ: 

Առավոտյան, երբ մայրանալ ցանկացող կանայք հերթական հիասթափությունն էին ապրում հղիության թեստի բացասական պատասխանից, իսկ երկար ցախավելներով տատիկները շենքերի մուտքերից օգտագործված ներարկիչներ էին ավլում, ես արագ-արագ հագնվում էի, հարդարվում, վերցնում նախաճաշս ու շտապում շենքի տանիք: 

Ամեն առավոտ` դասի գնալուց առաջ, մենք հանդիպում էինք տանիքում: Սատկած ագռավների և տգեղ սարդոստայնների կողքին մենք` երիտասարդ ու գեղեցիկ, սիրում էինք իրար մանկաբար ու հիմարաբար: 

Եվ այն ժամանակ, երբ հղիանալու իմ վախերը ցրելու համար դու որոշեցիր ցույց տալ ինձ, թե ինչպես են իրականում հղիանում, տանիքային մեր սերը վերածվեց շատ մեծ խնդրի մեր ծնողների համար:

Ինչ-որ շատ տարօրինակ բան կա նրանում, որ ոչինչ չգիտեմ քո մասին, բայց հպարտորեն ինքս ինձ հայտարարել եմ, որ մենք հարազատներ ենք: Մենք հանդիպում ենք ամեն օր. դու նստում ես այդտեղ, իսկ ես անշտապ ու դժկամորեն երթուղային եմ նստում և աշխատանքի գնում: Եվ եթե ինչ-որ մեկի, անգամ քեզ, ասեմ, որ սիրահարվել եմ քեզ, ծիծաղից բացի ոչինչ չեմ առաջացնի:

Աշխարհում ամենից շատ երազում եմ, որ չմրսես: Ախ թե համարձակ լինեի, քեզ ամեն առավոտ տաք շոկոլադ կբերեի: Մտածում եմ կհավանեիր իմ պատրաստած վաֆլե տորթը: Բայց բոլորն այն ճաշակում են, բացի քեզնից: Կյանքի հիմար անարդարությունների շարքը համալրվեց ամենամեծ անարդարությամբ: Գոնե ինձ համար:

Սիրած մարդկանց համար հիմար աղջիկները գեղեցկանում են, շպարվում, թանկարժեք զգեստներ կրում… Իսկ ես… Ես երևի իրավունք չունեմ շքեղության մասին մտածելու: Դու այդտեղ մրսում ես, երբեմն խեթ հայացքներ նետում վրաս, ավելի ուժեղ փաթաթվում հին ծածկոցի մեջ ու փակում աչքերդ: Դու գեղեցիկ ես, անչափ ու անսահման: Եվ երևի դա է միակ արժանիքդ: Ներիր…

Կանգառային մեր հանդիպումների ընթացքում ես մի բան եմ հասկացել. մենք երևի այդպես էլ չբարևենք իրար, և դու երևի այդպես էլ չիմանաս, թե որքան համեղ է իմ վաֆլե տորթը: Եվ երևի դադարեմ վաֆլե տորթ պատրաստել, որպեսզի ոչ ոք էլ չիմանա, թե որքան համեղ է այն: Այդպես ես կվերականգնեմ արդարության իմ չնչին մասնիկը: Գոնե ինձ համար: 

Մեր ցուրտ քաղաքի կանգառներից մեկում ամեն առավոտ հանդիպում ենք ես և դու: Ես` հասարակ մի աղջնակ, դու` հասարակ անօթևան…

Աղմկոտ ու փոշոտ քաղաքը, որի փողոցները ճկվում են ավտոմեքենաների և մարդկանց հոգսերի ծանրությունից, այս գիշեր ողբում էր իմ և քո մահը:

Այսօր առավոտյան լուրերով հայտնեցին, որ նախորդ գիշեր քաղաքի բանուկ փողոցներից մեկի վրա ավտովթար է տեղի ունեցել. 200 կմ/ժ արագությամբ սլացող ավտոմեքենան բախվել է սյունին և հրդեհվել: Մեքենայում գտնվող տղամարդն ու կինը տեղում մահացել են: 

Այդ ես և դու ենք: Հիմարություն է, չէ՞: Մենք կանք: Եվ մենք չկանք: Մենք ծիծաղում ենք: Հաջորդ վայրկյանին մահացած ենք: 

* * * 

Դու երբեք էլ չես ուզեցել, որ մենք միասին լինենք: Որովհետև այդպես ճիշտ չէր լինի: Այդ ես էլ գիտեի, բայց իմ բնազդները քեզնից ուժեղ էին: 

Ուսանողական հանրակացարաններից մինչև լավ բնակարաններ, գիշերային ակումբներից մինչև հիվանդանոցների հերթեր ես կողքիդ էի, որովհետև մի պարզ բան կար. ես սիրում եմ քեզ: Երբ գլուխ էիր կոտրում քննությունների ժամանակ, երբ այդ նույն գլուխդ պատեպատ էիր տալիս ցավից, երբ բժիշկների ախտորոշումը լսելիս գլուխդ առել էիր ափերիդ մեջ… Ես այդ գլուխն եմ սիրել ու սիրում: Երբ գոռում էիր վրաս, որ հեռանամ, դռներ էիր փակում, սիրտդ էիր փակում, ես կուչ էի գալիս դռանդ առաջ ու սպասում այնքան, մինչև խոհանոցի ողջ սպասքը վերջանար և այլևս ոչինչ չլիներ փշրելու: Բացում էիր դուռը` ձեռքիդ կիսադատարկ շիշ, կիսադատարկ աչքերով նայում էիր ինձ ու դուռը բաց թողնելով գլխահակ ներս մտնում: Ես լուռ մտնում էի, քայլերս ուղղում խոհանոց և սկսում հավաքել ջարդուփշուր եղած ափսեներն ու բաժակները, որ հանկարծ չվնասեն քեզ: 

Դու չէիր համակերպվում մահվան մտքի հետ. մահը չափազանց անսպասելի բան էր, որ պիտի պատահեր քեզ հետ: Եվ հետո ես… Մեկ սիրում էիր ինձ, մեկ ատում, զզվում, նողկում: Եղել է ծեծել ես ինձ միայն այն բանի համար, որ մահանալու էիր: Իսկ դու ինձնից երեխաներ էիր ուզում: Դեռ ուսանողական հանրակացարաններից: Խենթանալու աստիճան սիրում էիր ինձ, չնայած լավ տեսողություն չունեի և վատ երաժշտություն էի լսում: Վերջին ամիսներին երաժշտություն գրեթե չէի լսում. գլուխդ ցավում էր: 

Ինձ երևի կսպանես (չնայած այսօր մենք մահացանք), բայց այդ իմ պատճառով մեր մարմիններն այսօր էլ չեն շնչում: Այն պահին, երբ փչացնում էի ավտոմեքենայիդ արգելակները, մտածում էի, որ միասնական մահը լավագույնն է, որ կարող էր պատահել մեզ հետ: Ու՞մ էր պետք քո տանջամահ լինելը, ու՞մ էր պետք լինելու իմ անքեզ գոյությունը… 

Աղմկոտ ու փոշոտ քաղաքն այսօր ողբում է մեր մահը, իսկ ես սիրում եմ քեզ:

Ամեն անգամ, երբ քաղաքի թաքստոցներում գլուխդ կրծքիս դրած հանգիստդ էիր առնում, մտքիս էր գալիս, թե ինչպես մի անգամ ասացիր, որ ինձ նմանների հետ չեն ամուսնանում: Մատներս խառնում էի մազերիդ հետ, շրթունքներս սահեցնում մաշկիդ վրայով, աշխատում մինչև վերջին միլիգրամն անգիր անել բույրդ, որովհետև վստահ չէի, որ հաջորդ անգամը կլինի: Եվ չէի կարող ասել, որ սիրում եմ քեզ, որովհետև դա քեզ համար արժեք չուներ: Ես իմ սերն էի քեզ նվիրել, բայց դու ինձնից իմ մարմինն ու իմ ներկայությունն էիր միայն պահանջում: Եվ որքան էլ դողացնելով հպվեի տաք մարմնիդ, խնդրեի գրկել ինձ, ամուր գրկել, դու մտքերով լինելու էիր աշխատասենյակումդ, թղթերիդ ու պայմանագրերիդ չոր աշխարհում:

Քեզ իմ սերն այնքանով էր պետք, որքանով ինձ պետք էր քո մահը: 

Քաղաքի թաքստոցներում ես քեզ ինձ էի նվիրաբերում, զոհաբերում, իսկ դու պարզապես գլուխդ դնում էիր ոտքերիս, փակում աչքերդ ու թողնում, որ սիրահարված մաշկս մահանալ ցանկանա քեզ հավերժ ունենալու անկարողությունից: Հաշված րոպեներ տևած մեր «սիրո» մեջ ես այնքան միայնակ էի, որ երբեմն այտերս թրջվում էին արցունքներով, իսկ դու չէիր էլ նկատում. պայմանագրերի աշխարհում արցունքներ չեն լինում:

Ինձնից պահանջվում էր միշտ լինել խելացի, խոհեմ, հասկացող, լուռ կամ շատախոս` ինչպես րոպեն կթելադրեր: Ես ինձ կապել էի մեր չգրված օրենքներով և հույս էի փայփայում, որ եթե լինեմ քո ուզածով ճկվող ու ծռվող տիկնիկ, դու կցանկանաս գլուխդ հաճախ դնել ծնկներիս ու ննջել:

Անվերջ հեռախոսազրույցներիդ մեջ բարդ բառեր էին պտտվում, քո հպարտ ծիծաղն էր լսվում, քո խիստ կարգադրություններն էին հնչում, իսկ ես կծկված մի անկյունում գրկում էի ծնկներս ու կատվիկի պես նայում, թե ինչպես ես սենյակի մի ծայրից մյուսը քայլում, մեկ ծխում, մեկ խմում, մեկ մազերդ ուղղում. ես համբուրել էի ծխախոտը բռնող այդ ձեռքերը, բաժակի եզրը գրկող շրթունքները, կոշտ մազերը: Ասում են` մազերը շատ բան են պատմում մարդու բնավորության մասին: Երևի այդ պատճառով էին մազերս բռերով թափվում… 

Երբ սպառվում էին սիրո` ինձ տրված րոպեները, դու լուռ հագնվում էիր: Նույնը ես էի անում: Եվ տուն ճանապարհելիս համբուրում էիր այտս ու ականջիս շշնջում, որ կզանգես: Եվ մեքենայի մեջ նստած ես նայում էի մութ ճանապարհին ու գուշակում, թե երբ կզանգես, և արդյոք կզանգես, թե ոչ, և արդյոք ես ուզում եմ, որ զանգես, թե ոչ: 

Հետո, մի օր, դու հոգնեցիր ինձնից և այլևս չզանգեցիր…

Դու ինձ միշտ տեսնում էիր իմ ամենաանփույթ հագուստով: Ի՞նչ արած. ամենատաք հագուստը միշտ անփույթ տեսք է ունենում: Շքեղ սրճարանները մեզ համար միայն այն բանի համար էին, որ այնտեղ ճաշող մարդկանց լեզու ցույց տայինք ու ծիծաղելով անցնեինք: Իսկ խանութներում տաքանում էինք և որոշում, որ երբ հարստանանք, կգնենք ամենը, հետո ավելի թանկ կվաճառենք հիմար մարդկանց: Նստում էինք տրամվայ, հասնում վերջին կանգառ, նստում մյուսն ու հետ գնում մինչև մյուս վերջին կանգառ: Տրամվայների դանդաղ հոսող գծերում մենք միմյանց սեր էինք տալիս ու տաքանում: Մի զույգ ձեռնոց ունեինք. մի ձեռքը ես էի հագնում, մյուսը` դու, իսկ անձեռնոց ձեռքով իրար ձեռք էինք բռնում ու տաքանում: 

Հիշում եմ քեզ. միշտ երկարած մազերով, հաճախ չսափրված, բրդյա սվիտերով` վրան եղնիկներ, սև մաշված ջինսե տաբատով: Ձեռնոց չունեիր, որովհետև ամեն անգամ բաժանվելիս քո հատն ինձ էիր տալիս, որ մատներս չսառեն: Երբ հարցնում էի, թե ինչու չես մազերդ կտրում, ասում էիր, թե երկար մազերը պաշտպանում են ցրտից: Բայց ես գիտեի, որ գումարը խնայում ես, որպեսզի ինձ համար տաք թեյ գնես: Իսկ հազվադեպ սափրվելուդ պատճառն այն էր, որ ածելու ուշ-ուշ մաշվելու դեպքում կարող էիր ինձ քաղցր շոկոլադով ուրախացնել: 

Ես քեզ հենց այդպիսին էի սիրում. չսափրված ու երկար մազերով:

Հետո տատիկդ մահացավ, և մենք տեղափոխվեցինք նրա տուն: Տարիների հնության մեջ կորած տունը մեր միակ հարստությունն էր: Ցրտից պաշտպանվելու միակ ձևն իրար անչափ ամուր գրկելն ու քնելն էր: Կոտրված պատուհանը գրկող թերթը մահանում էր քամու սառնությունից, իսկ ես քիթս թաքցնում էի պարանոցիդ մեջ ու դողացնում:

Ես քեզ հենց այդպիսին էի սիրում. սովածության բողոքներ հայտնող ստամոքսով և երազում արտասանած հայհոյանքներով: 

* * * 

Այժմ, երբ երկուսս էլ ճաշում ենք շքեղ սրճարաններում և գնումներ կատարում տաք խանութներում, մենք տրամվայների այս քաղաքում երկու անծանոթ ենք, որոնք ժամանակին բավարարվում էին մի ընդհանուր ձեռնոցով: