Ամեն անգամ, երբ քաղաքի թաքստոցներում գլուխդ կրծքիս դրած հանգիստդ էիր առնում, մտքիս էր գալիս, թե ինչպես մի անգամ ասացիր, որ ինձ նմանների հետ չեն ամուսնանում: Մատներս խառնում էի մազերիդ հետ, շրթունքներս սահեցնում մաշկիդ վրայով, աշխատում մինչև վերջին միլիգրամն անգիր անել բույրդ, որովհետև վստահ չէի, որ հաջորդ անգամը կլինի: Եվ չէի կարող ասել, որ սիրում եմ քեզ, որովհետև դա քեզ համար արժեք չուներ: Ես իմ սերն էի քեզ նվիրել, բայց դու ինձնից իմ մարմինն ու իմ ներկայությունն էիր միայն պահանջում: Եվ որքան էլ դողացնելով հպվեի տաք մարմնիդ, խնդրեի գրկել ինձ, ամուր գրկել, դու մտքերով լինելու էիր աշխատասենյակումդ, թղթերիդ ու պայմանագրերիդ չոր աշխարհում:

Քեզ իմ սերն այնքանով էր պետք, որքանով ինձ պետք էր քո մահը: 

Քաղաքի թաքստոցներում ես քեզ ինձ էի նվիրաբերում, զոհաբերում, իսկ դու պարզապես գլուխդ դնում էիր ոտքերիս, փակում աչքերդ ու թողնում, որ սիրահարված մաշկս մահանալ ցանկանա քեզ հավերժ ունենալու անկարողությունից: Հաշված րոպեներ տևած մեր «սիրո» մեջ ես այնքան միայնակ էի, որ երբեմն այտերս թրջվում էին արցունքներով, իսկ դու չէիր էլ նկատում. պայմանագրերի աշխարհում արցունքներ չեն լինում:

Ինձնից պահանջվում էր միշտ լինել խելացի, խոհեմ, հասկացող, լուռ կամ շատախոս` ինչպես րոպեն կթելադրեր: Ես ինձ կապել էի մեր չգրված օրենքներով և հույս էի փայփայում, որ եթե լինեմ քո ուզածով ճկվող ու ծռվող տիկնիկ, դու կցանկանաս գլուխդ հաճախ դնել ծնկներիս ու ննջել:

Անվերջ հեռախոսազրույցներիդ մեջ բարդ բառեր էին պտտվում, քո հպարտ ծիծաղն էր լսվում, քո խիստ կարգադրություններն էին հնչում, իսկ ես կծկված մի անկյունում գրկում էի ծնկներս ու կատվիկի պես նայում, թե ինչպես ես սենյակի մի ծայրից մյուսը քայլում, մեկ ծխում, մեկ խմում, մեկ մազերդ ուղղում. ես համբուրել էի ծխախոտը բռնող այդ ձեռքերը, բաժակի եզրը գրկող շրթունքները, կոշտ մազերը: Ասում են` մազերը շատ բան են պատմում մարդու բնավորության մասին: Երևի այդ պատճառով էին մազերս բռերով թափվում… 

Երբ սպառվում էին սիրո` ինձ տրված րոպեները, դու լուռ հագնվում էիր: Նույնը ես էի անում: Եվ տուն ճանապարհելիս համբուրում էիր այտս ու ականջիս շշնջում, որ կզանգես: Եվ մեքենայի մեջ նստած ես նայում էի մութ ճանապարհին ու գուշակում, թե երբ կզանգես, և արդյոք կզանգես, թե ոչ, և արդյոք ես ուզում եմ, որ զանգես, թե ոչ: 

Հետո, մի օր, դու հոգնեցիր ինձնից և այլևս չզանգեցիր…

Դու ինձ միշտ տեսնում էիր իմ ամենաանփույթ հագուստով: Ի՞նչ արած. ամենատաք հագուստը միշտ անփույթ տեսք է ունենում: Շքեղ սրճարանները մեզ համար միայն այն բանի համար էին, որ այնտեղ ճաշող մարդկանց լեզու ցույց տայինք ու ծիծաղելով անցնեինք: Իսկ խանութներում տաքանում էինք և որոշում, որ երբ հարստանանք, կգնենք ամենը, հետո ավելի թանկ կվաճառենք հիմար մարդկանց: Նստում էինք տրամվայ, հասնում վերջին կանգառ, նստում մյուսն ու հետ գնում մինչև մյուս վերջին կանգառ: Տրամվայների դանդաղ հոսող գծերում մենք միմյանց սեր էինք տալիս ու տաքանում: Մի զույգ ձեռնոց ունեինք. մի ձեռքը ես էի հագնում, մյուսը` դու, իսկ անձեռնոց ձեռքով իրար ձեռք էինք բռնում ու տաքանում: 

Հիշում եմ քեզ. միշտ երկարած մազերով, հաճախ չսափրված, բրդյա սվիտերով` վրան եղնիկներ, սև մաշված ջինսե տաբատով: Ձեռնոց չունեիր, որովհետև ամեն անգամ բաժանվելիս քո հատն ինձ էիր տալիս, որ մատներս չսառեն: Երբ հարցնում էի, թե ինչու չես մազերդ կտրում, ասում էիր, թե երկար մազերը պաշտպանում են ցրտից: Բայց ես գիտեի, որ գումարը խնայում ես, որպեսզի ինձ համար տաք թեյ գնես: Իսկ հազվադեպ սափրվելուդ պատճառն այն էր, որ ածելու ուշ-ուշ մաշվելու դեպքում կարող էիր ինձ քաղցր շոկոլադով ուրախացնել: 

Ես քեզ հենց այդպիսին էի սիրում. չսափրված ու երկար մազերով:

Հետո տատիկդ մահացավ, և մենք տեղափոխվեցինք նրա տուն: Տարիների հնության մեջ կորած տունը մեր միակ հարստությունն էր: Ցրտից պաշտպանվելու միակ ձևն իրար անչափ ամուր գրկելն ու քնելն էր: Կոտրված պատուհանը գրկող թերթը մահանում էր քամու սառնությունից, իսկ ես քիթս թաքցնում էի պարանոցիդ մեջ ու դողացնում:

Ես քեզ հենց այդպիսին էի սիրում. սովածության բողոքներ հայտնող ստամոքսով և երազում արտասանած հայհոյանքներով: 

* * * 

Այժմ, երբ երկուսս էլ ճաշում ենք շքեղ սրճարաններում և գնումներ կատարում տաք խանութներում, մենք տրամվայների այս քաղաքում երկու անծանոթ ենք, որոնք ժամանակին բավարարվում էին մի ընդհանուր ձեռնոցով:

Այն, ինչ ես հասկացա մահանալուց հետո, այն էր, որ երթուղայինում չի կարելի ծանոթանալ: Անգամ երբ մահացած ես: Անգամ երբ աշխարհում ամենամիայնակն ու լքվածն ես: Եվ այն, ինչ հասկացա մահանալուց հետո, այն էր, որ չի կարելի սիրախաղ անել թանկ ավտոմեքենաների վարորդների հետ, երբ ինքդ գտնվում ես երթուղայինում:

* * *

Մինչև մահանալս (իսկ դա այդքան էլ հեռավոր անցյալում չէր) ես մի անհոգ ու երջանիկ աղջնակ էի, ով, չգիտես ինչու, սիրում էր իրեն ոգեշնչել, որ դժբախտ է: Գրում էի: Լավ էի գրում: Եվ առավել լավ գրում էի, երբ տխուր էի. ներշնչված տխուր: Ասում են` արվեստը տխրության մեջ է ծնվում: Եվ դա կարգախոս դարձրած տխրում էի ու գրում, գրում ու տխրում, ու բոլորին ներշնչում, թե որքան դժբախտ եմ: Իսկ երջանիկ էի, որովհետև ունեի ամենը, ինչ պետք էր 22 տարեկան երիտասարդ աղջկան. հիանալի մանկություն, սիրող ընտանիք, համակրելի արտաքին, լավ կրթություն, երազելի աշխատանք: Այնքան բան ունեի երջանիկ լինելու համար, որ ինձ մնում էր նստել ու սպասել, թե երբ սպիտակ ձիով, կամ էլ առանց, ասպետը կգար ու ինձ իր դղյակ կտաներ: Բայց քանի որ շատ էի սիրում տխրությունն ու թախիծը, փոխարենը մահն եկավ ու ինձ իր հետ տարավ, բայց անդրշիրիմյան աշխարհ` լի կեղտով ու մաղձով:

Երբ առավոտյան արթնանում էի, սիրում էի ողջունել արևին, թեկուզ հաճախ այն չէր երևում, բայց գիտեի, որ ինչ-որ տեղ` երկրագնդի մյուս մասում, այն կա: Իսկ երբ մահացա, արևին ողջունելու ցանկություն չունեի, թեև այն այնպես անամոթաբար էր ներխուժում սենյակ, որ ստիպված աչքերս կկոցում էի ու ներս սողոսկում ծածկոցի տակ:

Երբ գիշերը պառկում էի քնելու, մտքում երազներ էի կառուցում, սլանում հեռու-հեռուներ, այնտեղ ապրում առավել երջանիկ ու առավել անհոգ: Իսկ երբ մահացա, երազներ նկարելու փոխարեն երազում էի. Աստծուն խնդրանք էի ուղղում ամեն մութ գիշեր. «Տե՜ր, թող սիրտս այս գիշեր կանգ առնի. ինձ քեզ մոտ տար»: Բայց Տերն էլ, ես էլ գիտեինք, որ ես վաղուց էի մահացել:

Մահացա, երբ եկեղեցու խորանում երդում տվեցի. «Հնազանդ եմ»…

Եսս հնազանդեցրի երազանքներիս, երազներիս, նպատակներիս, երկար սպասված ասպետներիս ու սպիտակ նժույգներին: Ու մահացա այն պարագայում, երբ մյուս աղջիկները` լի սիրով ու սպասումներով, այդ օրը վերածնվում են ու փոխադրվում այլ կյանք` ավելի լավն ու գեղեցիկը: Գուցե այն պատճառով, որ մյուսների կյանքում այդքան տխրություն չէր ներարկված, որքան սովորական մտքեր ու առօրյա, որ ոչնչով չէր տարբերվում մյուսների մտքերից ու օրերից: Բայց ոչ իմ: Իմ օրերը լի էին թախիծով ու անհագ կարոտով, չգիտեմ էլ դեպի ում կամ ինչը: Իմ մտքերում հարցերն էին իշխում և դրանց սխալ պատասխաններ վերագրելու ցանկությունը: Դժվար է, երբ ինքդ քեզ համար սուտ հարցեր ես հորինում, ապա տանջվում, տառապում, որպեսզի ամենախորշից գտնես հիմար ու սխալ պատասխաններ ու սոսնձես հարցերիդ` արդյունքում ստանալով ոչինչ, միայն թախիծ ու ինքնակեղեքում: Բայց ինձ միայն մի բան էր հանգիստ բերում. այդպես էր կարելի լավ գրել:

Այնտեղ, որտեղ ծնվել էի, մարդիկ գոհանում էին իրենց պարգևած կյանքով, ապրում հեշտ ու խաղաղ: Մենք մի գեղեցիկ տուն ունեինք` մեծ, սիրելի: Ունեինք հսկայական այգիներ, որտեղ պապս սեփական ձեռքով ծառեր էր աճեցրել: Որքան էլ թանկ ու հազվագյուտ մրգեր փորձած լինեի, ինձ իմ պապու տանձն ու թութն էր միշտ համեղ թվում: Երևի թե հենց այդպես էլ կար: Մեր ընտանիքը բոլորին հայտնի էր: Պապս հանճարեղ մաթեմատիկոս էր, տատս` մի ամբողջ ուսումնական հաստատություն էր ղեկավարել 30-ից ավել տարի, մայրս տեղի ծննդատանը տարիներ շարունակ փրկության միակ հույսն էր նորածինների հարազատների համար, իսկ հայրս… Հայր չեմ ունեցել: Քույրս մայրաքաղաքում ուսում էր առնում, իսկ ես տան փոքրն էի: Երնեկ թե երբեք էր ֆիզիկապես չմեծանայի, որովհետև հոգեպես ես այդպես էլ մնացի «մեր տան փոքրը»:

Ասում էին` բացառիկ ընդունակությունների տեր երեխա էի: Բայց այնքան վատ բնավորությամբ, որ ընդունակությունները միշտ օգտագործել եմ վերջին պահին` ջրից չոր դուրս գալու համար: Ստացվում էր: Ցավոք:

«Կան մարդիկ, ովքեր երբեք ոչինչ չեն սովորի, որովհետև նրանց միշտ ամեն ինչ ներում են»:

Տերն ինձ բավականաչափ խելք էր տվել ճիշտն ու սխալը զատելու համար, իսկ սատանան` բավականաչափ ծուռ ոգի` դիտմամբ ու սիրով ինձ սխալների ճահիճը նետելու համար: Դժվար է, երբ ինքդ քեզ հետ մնալիս չես կարողանում նորմալ զրուցել սեփական եսերիդ հետ, որովհետև մեկը հեզ է, մյուսը` գիժ, մեկն ապրել է ուզում, մյուսը` մահ: Արդյունքում երկուսն էլ պարտվում են, իսկ դու` մնում միայնակ ու անհասկանալի:

Կյանքում, կարծում էի, սերեր ունեցել եմ: Բայց հետ հայացք գցելիս ու սիրտս քամելիս հասկանում եմ, որ իրականում ոչ ոքի էլ չեմ սիրել, անգամ ինքս ինձ, երբ թույլ եմ տվել մեկին դիպչել ձեռքիս, մյուսին` սրտիս: Միշտ փնտրել եմ իմ սիրո վեպի հերոսին, բայց իրականում բարև եմ տվել էժանագին վիպակների երկրորդական հերոսներին: Ոչ, նրանք բնավ էլ վատ մարդիկ չեն եղել, կարծում եմ, ուզում եմ հավատալ: Բայց նրանք իմը չէին, չէին կարող լինել, որովհետև իրականում ես շատ ուրիշ էի նրանցից, որպեսզի իմ ու իրենց բարևների բախվելուց մի բան ստացվեր: Որքան շռայլ եմ եղել «ես քեզ սիրում եմ» ասելիս: Իսկ ու՞մ… Սիրելու ու սիրվելու ցանկությունս այնքան մեծ էր, որ աչքերս փակ, ափերս բաց սլացել եմ դեպի մութը` ինձ մութ համարելով: Իրականում ամեն անգամ ես իմ մեջ ապրող լույսն եմ սպանել, նվիրել սատանային` ի հատուցումն ծուռ ոգու: Եվ տխրել եմ, տխրել, երբ ոչինչ էլ չի ստացվել: Եվ գրել եմ, գրել, որովհետև ստացվել է, լավ ստացվել:

Կյանքիս երկու տարին նվիրեցի մթերից մեկին: Մթից հեռու` իմ սեփական լույսի մեջ, կարոտ ու սեր ծեփելով ապրեցի երկու տարի` հավատալով, որ սիրում եմ: Անքուն գիշերներով, մտազբաղ ցերեկներով, գրաշատ երեկոներով երկու երկար ու ձիգ տարի ապրեցի հավատալով, որ նա, թեկուզ բնավ էլ ոչ ասպետ և անգամ ոչ էլ սպիտակ նժույգ, բայց ճակատիս գրածն է, ում կսիրեմ, մինչև մահը բաժանի մեզ: Արդյունքում ամառային մի երեկո հասկացա, որ մթից բաժանվելու և միայնակ մահանալու ժամանակն է:

Եվ թույլ տվեցի կյանքիս մեծագույն սխալը` հասկացնելով բոլորին, որ նախկինում ինչ էլ արել եմ, սխալիկներ են եղել, ոչինչ ավելի: Ամռան մի լուսավոր օր մթնեց կյանքս մահով: Մահախեղդ մի օր մուտք գործեցի Տիրոջ տաճար ու երդվեցի` հնազանդ եմ… Այդպես չպետք է լիներ, այդպես չպետք է ստացվեր, որ 22 տարեկանում մահ ընտրեի մի ամբողջ կյանքի փոխարեն, որ երազներս ու երազանքներս աճուրդի հանած խոնարհվեի մահվան առաջ ու ծնկի եկած պարզեի ձեռքերս դեպի սևը: Բայց պատահեց: Իմ սեփական, այլ ոչ ուրիշի մեղքով: Հեշտ է կյանքում մեղադրել ուրիշներին դժբախտություններիդ մեջ, իսկ երբ չկա մեկը, ում մատնացույց կանես ու կասես` քո´, քո՜ իսկ պատճառով կործանվեցի, մնում է ինքնամեղադրել ու ինքնասպանվել: Իսկ ինքնասպանվելու համար խիզախություն ու լրիվ անհույս վիճակ է պետք: Իմ դեպքում ես կանեի դա, թե գնալու տեղ չունենալու: Ես ունեի: Դա անցյալս էր:

Կյանքդ մեկի կյանքին կապելիս հույս ես ունենում, որ գումարման արդյունքում մեկ ամբողջական կյանք կստանաս, բայց այդպես լինում է, երբ ճիշտ ընտրություն ես կատարում: Իսկ երբ գիտակցաբար գնում ես դեպի սխալն ու կյանքդ կապում մահի հետ, կամ դու էլ ես մահանում, կամ վեր ես ելնում ամենից` կիսակոտրված, ավելի ուժեղ:

Ինձ ընտրություն էր սպասվում: Որին երկար էի պատրաստվում: Մահանալուս օրվանից սկսած, երբ խնջույքի ժամանակ համընդհանուր ուրախության ու կեղտի մեջ տեսա մորս տխուր աչքերն ու արտասվեցի: Արտասվեցի, որովհետև այլևս ոչինչ չէի կարող հետ բերել: Ամեն դեպքում այդ ժամանակ այդպես էի կարծում: Այդ ժամանակ արդեն սխալ էի կարծում: Կհանեի անիծյալ ճերմակ զգեստն ու տուն կգայի` հեռվում թողնելով մահն ու իր հետ կապված ամեն ինչ: Բայց… Բայցերը շատ էին թվում:

Ընտրությանը վերադարձա բազում անգամ, երբ առավոտներն արթնանալիս սիրտս ճմլվում էր ցավից, իսկ գիշերը քնելիս շրջվում էի մեջքով ու լռում: Մտածելու բան էլ չկար, այնքան էի դատարկվում: Մահն ասես մի արնախում գործիք օր առ օր ինձնից կյանք էր քաշում, իմ լուսավոր էությունն էր քաշում, ներսս լցնում մթով ու հուսահատությամբ: Ժամանակ առ ժամանակ կատաղության պահեր էին լինում, արտասվում էի, գժվում, խենթանում, ուզում դուրս թռչել նրա հետ կիսված տանիքի տակից, վազել մեր տուն, այնտեղ, որտեղ ճայերն էին ստեղծվում ժամանակին: Բայց նա պահում էր ինձ, ստիպում մնալ, շարունակել մահանալ:

Հետո նա կյանք ստեղծեց իմ մեջ: Գժվելու չափ մեծացա: Ու սեր ծագեց իմ մեջ` սատանայական կյանքի հանդեպ, որ իմ մեջ էր մեծանում: Վախենում էի: Պատկերացնում էի, թե ինչ կլինի, եթե նա իմ մեջ ստեղծված կյանքում ավելի շատ լինի, քան ես: Կործանում էր լինելու: Եվ մեղսական իմ ուղեղում միտք էր ծագում հաճախ սպանել այն, ինչ պետք է ծնվեր: Բայց դրա հետ մեկտեղ ես սիրում էի այն, քանի դեռ գիտեի, որ ես էլ կամ նրա մեջ: Ապա մեղք մտքերը տեղի տվեցին սպասումին, սիրուն, հոգատարության զգացումին: Ես այլևս միայնակ չէի: Ու թե սեր փչեի իմ մեջ մարող լույսին, գուցե այն վառանար ու մեծացներ իմ չափաբաժինն իմ մեջ մեծացող կյանքին:

Այդպես կլիներ, թե մահը չորոշեր ինձ վերջնականապես ոչնչացնել: Մահը սարսափելի հարվածեց ինձ իր մաղձոտ կեղտով: Այնքան ուժգին, որ մարմինս դեռ ապրում է այն դողը, որ զգում էի: Ես իրավունք չունեի դողալ. կյանքն իմ մեջ կզգար, իրեն վատ կզգար, բայց դողն ուժեղ էր, ցավն` անտանելի: Իր մեջ կյանք կրող կինը սուրբ է, բայց մահի համար դա ոչինչ է. մահը սրբություն չի ճանաչում:

Հարվածն այնքան մահոտ էր, որ ինձ մնում էր միայն առավոտ կանուխ արթնանալ, հավաքել իրերս ու տուն վազել: «Մամ, գալիս եմ»… Գլխիկոր, կյանքը մեջս կռիվ տվող, սարսափահար տուն վազեցի ու մահ զգացի. մեջս մահ էր ծնվում: «Մա՜մ, ցավում է, շատ է ցավում»… Նա մահացավ: Ցավոտ մահացավ: Բայց ցավն այն չէ, ֆիզիկական, որ հեղում էր կենսատու արանքներից. ցավն այն էր, որ զգում էի ինձ լքող փոքրիկ կյանքից: Շունչս կտրվում էր, արցունքներն այրում էին սառած այտերս, ձեռքերս մաշվում էին` ցրտից ճաքած: Նա մահացավ` փոքրիկ սիրտն իմ սրտի տակ: Չդիմացավ, չհանդուրժեց: Չուզեց լինել մահից կյանքված: Ու իմացա, որ ես նրա մեջ ավելի շատ էի, քան մահը…

* * *

Հիմա ես ապրում եմ: Մահացա, բայց ապրել սկսեցի կրկին: Ու ոչ էլ անցյալ վերադարձա: Մոլորվեցի մի պահ, խճճվեցի, կարծեցի, թե անցյալում է փրկությունս, բայց հասկացա, որ ապագաս այնքանով գեղեցիկ կլինի, որքանով ճիշտ կլինի ներկաս: Ամեն մեկս դժբախտ ենք յուրովի, ամեն մեկիս բաժին է հասնում այնչափ փորձություն, որքանի պատրաստ ենք: Ու թե ապրելու իրավունք չունենայի, չէի մահանա այդքան վաղ ու այդքան դժվար: Հիմա ես ապրում եմ…

Պարզ է ամեն ինչ, բարդ բառեր էլ պետք չեն: Դու մի աշխարհ, ես մի ուրիշ, գիշերային լռության մեջ ես ու դու, բայց ոչ մենք. մենք ուրիշ ենք: Նույն նավակում հայտնված դու և ես գրում ենք, գրում ու էլի գրում, իսկ արդյունքում` կարոտում եմ քեզ, իսկ թե ինչու` ինքդ էլ գիտես, դու հասուն ես: Ինչ էլ լինի, սիրեցի քեզ կարոտելը, իսկ դու անծանոթ, բայց այնքան հարազատ: Ես ու դու, կուզեմ հանել մեզ բաժանող «ու»-ն: Ու թե բան էլ չկա, մի քանի հարյուր տող, մի քանի տասնյակ րոպե մեղեդի, մի քանի ժամ անքնություն ու ժպիտներ. դա էլ քիչ չէ: Կկարդաս, չժպտաս, կամ էլ չէ, բայց գիտեմ, որ այո: Ու կպատկերացնեմ, թե ինչպես կմտածես, որ կարոտել ես ինձ… Ես նույնպես…

Դու կզանգեիր, կասեիր, որ մի քանի րոպեից մեր բակում ես, իսկ ինձ կմնար միայն բաճկոնս հագնել, կապել մեր շարֆը, վերցնել ձեռնոցներս ու իջնել: Ես չէի նայի հայելու մեջ, որովհետև դու իմ ընտանիքն էիր: Սիրտս միշտ էլ արագ էր զարկում կողքիդ, որովհետև դու դեռ իմ ընտանիքը պետք է դառնայիր: Ես երազում էի միասին արթնանալու մասին, իսկ երբ դա եղավ… Ամիսներ ապրում էինք մեր «բարի լույս»-ով: Հեռու, բոլորից հեռու, աշխարհի իսկապես ամենահեռավոր անկյունում մենք ընտանիք ունեցանք, թեկուզ ոչ այնքան, որքան պետք է լիներ: Կարճ էր: Բայց հաստատ այնքան, որ բավարար էր հասկանալու համար` այսպես պետք է ամեն օր լինի: Բայց այդպես չեղավ, որովհետև… Որովհետև դու էլ գիտես, որ… Դու գիտես, որ ես չգիտեմ, թե ինչու այդպես ստացվեց, որ այլևս քեզ այդպես «բարի լույս» չասացի, ու մթնեցին առավոտներս, մեռան գիշերներս, իմաստազրկվեցին ցերեկներս: Դու կողքիս եղար անգամ երբ որոշեցի մահանալ մեր մեջ, հեռանալ, չգիտեմ էլ ինչու: Ես այլևս քեզ այդպես «բարի լույս» չասացի, իսկ դու երբեք էլ չասացիր, որ կարոտ ես «բարի լույս»-իս: Այդքան բան տեսած ՄԵՆՔ հիմա, երևի, ափսոսում ենք, որ ընդհանուր միայն անցյալ ունենք: Ես հիմա նաև սեր ունեմ, թեկուզ մեր սիրուց միայն շարֆս է մնացել: Դու, թեև սառույցից էլ սառն ես հիմա, իմ մեռած արևն ես, որովհետև երբ ցրտից դողում էի, դու էիր ինձ կյանք տալիս, քո ձեռքն էի բռնում ու ապշում սիրուս անսահմանությունից: Հրճվանք, սպասում, կարոտ, կիրք, ջերմություն, սեր, սեր, սեր… Քո կողքին ես ես էի, չէ՞… Ես մեր ձմեռն եմ ուզում, որ եղավ կյանքում մի անգամ: Երևի կյանքում լավ բաները հենց կյանքում մի անգամ են լինում… Դու իմ կյանքի մեկանգամյա երջանկություն…

Կարոտել եմ քեզ, բայց այն քեզ, որ իմն էր, ու որ քոնն էի, ու երբ կայինք մենք, մեր սերն ու մեր հույսերը: Ես խենթանում էի քեզ համար, խենթանում էի այն ձմռան համար, որ մերն էր: Քո պատճառով մրսում էի, սարսռում, իսկ դու գրկում էիր, ձեռքերդ սահեցնում բաճկոնիս տակ. սառնությունդ սկզբում սպանում էր, ապա տաքացնում, այրում: Կարոտել եմ այն աննորմալությունը, որ կար: Հիմա մեծացել ենք, մեր սերն է մեծացել: Կամ էլ սեր չկա: Բայց ես սիրում եմ քեզ, որովհետև հեռու, թե մոտ, դավաճան, թե հավատարիմ, տխուր, թե ավելի տխուր, ես հիշում եմ քեզ ու քո հետ կապված ամեն ինչ: Առաջիններին չեն մոռանում, ինչ էլ լինի: Առաջիններն անհամեմատելի են, որքան էլ աննորմալ ու նորմալ լինեն: Չէ, մենք այնքան նորմալ էինք, ես այնքան էի թռչում կողքիդ, այնքան էի ուզում մեծանալ ու տեսնել մեր երեխաներին: Բայց ինչ-որ բան, ինչ-որ աննորմալ բան ինձ քեզնից հեռու տարավ, ինձ սպանեց քեզնից, իսկ ես կարոտում էի քեզ, իսկ ես կարոտում եմ քեզ, իսկ ես գիտեմ, որ վերջ… Ես հետ եմ եկել, բայց… Մենք էլ չկանք:

Լինես հեռու, թե այնքան մոտ, այնքան, այնքան, որ զգամ արյան շարժդ երակներով ու չհասկանամ՝ այդ իմ, թե քո արյունն է խաղում ու վազում, զարկում օրգաններին, իմ, թե քո մարմնի, լինես հեռու, այնքան հեռու, որ մի գիտուն մարդ չգտնեմ, որ չափի ու չափ սահմանի քո հեռվության, լինես հեռու, թե լինես մոտ, ես կսիրեմ քեզ:

Լինես դատարկ, թե այնքան լի, այնքան, այնքան, որ ավել բառ ու ավել տառ, ավել շարժում ու ավել հոգոց տեղ չունենա քո լիության մեծության մեջ, լինես դատարկ, այնքան դատարկ, որ վախենամ թե մի նոր բառ ու մի նոր տառ, մի նոր զգացմունք ու նոր հուզում գումարեմ քո դատարկ եսին, վախենամ, թե փշրվես դատարկ եսիդ լիությունից, լինես դատարկ, թե լի լինես, ես կսիրեմ քեզ:

Լինես ստահակ, թե այնքան վեհ, այնքան, այնքան, որ իմ սևության ամեն մի բիծ տեսնես ու դատես լուռ, կամ թե գոչելով, քար նետելով կամ թաքցնելով, լինես ստահակ այնքան, որ ինձ ծաղրես ու դեն նետես որպես մի ծուռ խաղալիք, որպես անպետք մի սիրուն իր, լինես ստահակ, լինես վեհ, ես կսիրեմ քեզ:

Լինես համառ, թե այնքան լուռ, այնքան, այնքան, որ խենթանամ իմ բառերի բարձրությունից, գոչեմ՝ խոսիր, հիմար, մի բան ասա, ես այդքան բառ չգիտեմ, դու մի լռիր, ինձ մի խոսեցրու, լինես համառ այնքան, որ զզվեմ, թե մի տառ ասեմ, մի բառ գրեմ, խորշեմ քո գորշության սև հետքերից, քո կամակոր խոսքերից ու քայլերից, լինես համառ, լինես դու լուռ, ես կսիրեմ քեզ:

Լինես այնպես, թե այսպես, կամ թե այնպես, կամ թե այսպես, ես կսիրեմ քեզ:

Վերադարձս այնքան քեզնով է լեցուն, իսկ ես այնքան անիրավունք՝ քեզ ինձնով լցնելու: Արի միասին սարսափենք այն մտքից, թե այդ ինչպես եղավ, որ սխալը սխալի վրա մի դղյակ կառուցվեց, որտեղ բոլորը դժբախտ են ու անսիրելիորեն սիրված սխալ մարդկանց կողմից: Սխալները դառնահամ են, ճիշտ այն սուտ խոսքերի նման, որ եսասիրաբար փաթեթավորում ենք գունավոր դատարկության մեջ ու հանդիսավոր նվիրում ճիշտ մարդկանց: Իմ սխալների դղյակում անգամ քո սուտ բացակայությունը բազմապատկում է քո խոսքերի ճշմարտացիությունը. դու այդպես էլ չսովորեցիր ճիշտ ընտրություն կատարել: Եվ թող հրդեհ լինի մյուսների աչքերում իմ ճիշտ քայլերի գեղեցկությունից, և թող հեղեն իմ երջանկության ալիքները մյուսների երկինքներում. ես ու դու գիտենք, որ ես այդպես էլ չսովորեցի ճիշտ ընտրություն կատարել: Այն ժամանակ, երբ ես որոշեցի, որ մենքը կարող եմ բաժանել ես ու դու-ի, ես սպանեցի թե ինձ, թե քեզ, բայց մենք երկուսս էլ գիտենք, որ ես միշտ կարողացել եմ սխալը ներկայացնել որպես կատարյալ: Բայց ու՞մ: Միայն ոչ մեզ՝ ինձ ու քեզ…Իմ սխալների դղյակում իմ մռայլ ներկայությունը շաղախում է իմ ստերը գորշ մտքերի հետ, իսկ արդյունքում դու չկաս, և ես չկամ, և մենք էլ երբեք-երբեք չենք լինի: